Tiêu chảy là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho trẻ. Ở VN tỷ lệ trẻ mắc bệnh tiêu chảy rất cao nhất là trong mùa hè. Tuy nhiên qua tiếp xúc với các bà mẹ đưa trẻ đi khám vẫn còn nhiều người chưa hiểu rõ về căn nguyên của bệnh này. Một số kinh nghiệm mà ông Đoàn Kiều Dũng đã chia sẻ với chamsocbe.vn sẽ giúp các bạn chăm sóc tốt hơn cho bé yêu của mình.




Trước hết, những định nghĩa sau đây sẽ giúp cho các quý phụ huynh hiểu thêm về tiêu chảy cấp:
- Hiện tượng trẻ em đi đại tiện nhiều lần (trên 3 lần một ngày) và tính chất phân thay đổi: phân loãng, nhiều nước, thậm chí trong phân có máu tươi. Đây là biểu hiện cụ thể nhất để các quý phụ huynh có thể phân biệt.
- Bệnh tiêu chảy cấp thường diễn ra dưới 5 ngày, nếu trên 2 tuần là tiêu chảy kéo dài.
- Ngoài ra, do cơ thể bị mất nước, bệnh nhi sẽ bị thêm các triệu chứng như mệt mỏi, lừ đừ, khát nước liên tục, da khô, môi khô, mắt trũng, sốt nhẹ, thở nhanh, sâu hơn bình thường, thóp lõm, chướng bụng, huyết áp tụt, trẻ có thể bị nôn. Cá biệt, một số trẻ cũng có triệu chứng sốt cao 39-40 độ.



Các tác nhân gây bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ em:
Nhiễm trùng đường tiêu hóa là nguyên nhân thường gặp nhất.
Nhiễm trùng đường ruột do các tác nhân gây bệnh:
- Viruses : Rotavirus , Enteric-type adenovirus
- Vi khuẩn : Escherichia coli (EIEC, EHEC,ETEC, EPEC) Shigella, Vibrio cholerae 01
- Ký sinh trùng :Entermoeba histolytica, Giardia lamblia
Nhiễm trùng khác: nhiễm trùng hô hấp, nhiễm trùng tiểu, nhiễm trùng huyết…
Ngoài ra, một số nguyên nhân khác như : Tiêu chảy do thuốc (kháng sinh..), Do kiết lỵ. Trẻ bị nhiễm khuẩn đường ăn uống hoặc có thể bị dị ứng với một số loại thức ăn.
Những hậu quả khôn lường có thể gặp phải khi trẻ em mắc bệnh:
-Tiêu chảy làm bé bị mất nước và điện giải theo phân. Điều này rất nguy hiểm, cơ thể trẻ nhanh chóng bị khô kiệt dẫn đến tử vong nếu không được bù nước nhanh chóng và thích hợp. Các công trình nghiên cứu về bệnh tiêu chảy đã chứng minh có tới 70% số tử vong là do trẻ bị mất nước. Số còn lại do các nguyên nhân nhiễm độc, viêm phổi...
-Tiêu chảy còn là nguyên nhân hàng đầu gây suy dinh dưỡng. Lý do chính là trẻ ăn ít đi trong khi bị tiêu chảy và khả năng hấp thu chất dinh dưỡng cũng bị giảm một phần, trong khi đó nhu cầu dinh dưỡng của trẻ lại cần phải cao hơn để chống lại bệnh tật.
- Bệnh có tính chất lây lan cao, nguồn bệnh dễ phát tán trong cộng đồng dẫn đến nguy cơ bùng phát thành dịch.






Cần làm gì khi trẻ bị tiêu chảy cấp?
Ban đầu, khi phát hiện bé có những biểu hiện của bệnh tiêu chảy (như đã kể trên) bạn đừng nên quá lo lắng. Hãy bình tĩnh bạn có thể tự điều trị cho bé tại nhà với những kỹ năng sau:
1. Khi bị tiêu chảy, cơ thể bệnh nhi sẽ bị mất nước trầm trọng. Việc đầu tiên là bạn cần khẩn trương bổ sung lượng nước bị thiếu hụt cho bé. Tuy nhiên, bạn cũng đừng nên quá nôn nóng mà ép trẻ uống nhiều nước cùng một lúc mà hãy để bệnh nhi uống từ từ và đều đặn trong ngày. Đối với trẻ nhỏ bạn có thể cho bé uống nước bằng thìa (muỗng) sạch.
2. Virus và các tác nhân của bệnh là nguyên nhân gây ra những cơn đau cho bé. Ngay cả khi bé bị đau quằn quại thì bạn cũng hết sức bình tĩnh trấn an, dỗ dành bé và theo dõi bé tại nhà (tối thiểu trong vòng 90 phút) trước khi đưa bé đi bệnh viện. Và hãy nhớ liệt kê với bác sĩ kết quả theo dõi tại nhà của bạn để phối hợp điều trị cho bé tốt hơn.
3. Bạn hãy đóng bỉm để lấy mẫu phân của bé mang đi xét nghiệm tại các nơi uy tín chất lượng như Bệnh viện Nhi Trung ương (BV Nhi TW) để có kết quả tốt nhất. Khi tình trạng bệnh của trẻ có biểu hiện nặng hơn thì bạn nên khẩn trương đưa bé đến BV Nhi TW để các bác sĩ kịp thời điều trị.

Trong quá trình điều trị cho bé, bạn nên đặc biệt quan tâm đến chế độ ăn uống, kiêng khem của bệnh nhi trong thời gian này:
1. Bạn cần tuyệt đối cho trẻ kiêng chất tanh. Tốt nhất hãy để bé tránh xa các loại thức ăn như tôm, cá, cua, đồ hải sản...
2. Thức ăn tốt nhất bổ sung dinh dưỡng vừa an toàn cho bé trong thời gian này là cháo. Bạn hãy mua thịt lợn (heo) nạc hoặc thịt bò để nấu cháo cho bé. Trong quá trình chế biến thức ăn tất cả đều phải được làm sạch sẽ, tuyệt đối không dùng mỡ, dầu ăn... để tránh các tác nhân là nguy cơ khiến bệnh của trẻ trầm trọng hơn.
3. Ngoài ra bạn có thể dùng cà rốt để xay rồi nấu thành súp cho trẻ ăn. Nước ép cà rốt cũng rất nhiều dinh dưỡng và vitamin cho trẻ. Bạn hạn chế cho bé ăn các loại trái cây khác, tuyệt đối kiêng hoa quả có chất chua vì tính axít không tốt cho bé trong quá trình điều trị bệnh.
4. Một số người có quan niệm sai lầm như không cho con uống nước vì sợ sẽ đi tiêu nhiều hoặc nghe lời khuyên của người khác, cho bé uống các loại lá, thuốc không rõ nguồn gốc sẽ hết tiêu chảy. Tất cả những việc làm trên đều có thể gây nguy hiểm cho trẻ.
5. Bên cạnh những loại thức ăn cho bé như đã kể trên, xin giới thiệu sữa FREE SOY - một sản phẩm chất lượng cao của Nhật với chiết xuất đậu nành. Y học thế giới đã phát hiện ra loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng kỳ diệu này có tác dụng về chuyển hoá xương, tác dụng trên tim mạch, trên các khối u phụ thuộc vào hormon... Đối với trẻ em, đây là sản phẩm duy nhất khuyên dùng cho bé khi bị tiêu chảy. Và duy nhất trên thị trường có tại www.chamsocbe.vn với giá 125.000 đ/ hộp. Hãy click chuột vào Siêu thị Babies để sản phẩm đến tận tay quý bạn.
Một thứ không thể thiếu khi trẻ bị tiêu chảy là dung dịch bù điện giải theo đường uống, dịch tiêm truyền và các nhóm kháng sinh (tuỳ trường hợp):
1. Dung dịch uống bù điện giải ORESOL - Lợi ích của nó là rất hiệu quả trong việc bù lại số lượng nước và các chất điện giải (muối) bị mất qua phân. Dung dịch này thường được thầy thuốc dùng để chữa MẤT NƯỚC do tiêu chảy. Và bạn tuyệt đối phải theo đúng hướng dẫn về cách pha, cách sử dụng được ghi rõ trong toa của thầy thuốc. Để ngừa mất nước bạn chỉ cho trẻ uống dung dịch này sau mỗi lần trẻ tiêu lỏng, nhớ là phải sau khi trẻ tiêu lỏng, xen kẽ với nước chín hoặc các dịch khác như đã nói ở trên.
Cách pha dung dịch ORESOL: cả một gói ORESOL pha với 1 lít nước đã đun sôi.
Cách uống: tùy theo lứa tuổi (lượng nước uống có ghi trên gói ORESOL)
- Dưới 2 tuổi : 50 đến 100 ml sau mỗi lần tiêu lỏng.
- Từ 2 -10 tuổi : 100 đến 200 ml sau mỗi lần đi tiêu lỏng.
- Trẻ > 10 tuổi : uống tùy thích đến khi hết khát


2. Một số dịch tiêm truyền như: huyết thanh 9%00, glucoza 5%, lactat Ringer... Bạn nên làm theo đúng những chỉ dẫn của bác sĩ với sự trợ giúp của y tá khi có chỉ định tiêm truyền.

3. Nhóm kháng sinh thường được các bác sĩ kê đơn cho trẻ trong một số trường hợp như: ampicillin, sunphamethoxazole hoặc acid nalidicique... Tuy nhiên cũng như trên bạn nên theo chỉ dẫn của thầy thuốc. Tuyệt đối không được tự ý mua về nhà cho trẻ uống có thể gây nguy hiểm cho bệnh nhi.


Ông Đoàn Kiều Dũng
(GĐ công ty CP QC và TC SK Kỷ Nguyên)