Thông tin chỉ mang tính tham khảo - không tự ý chữa bệnh theo thông tin dưới đây
I. GIỚI THIỆU CHUNG :
Để cho trứng và tinh trùng kết hợp được với nhau trong quá trình thụ tinh, trứng và tinh trùng phải được trưởng thành hoàn toàn trong buồng trứng hoặc tinh hoàn, điều này cũng phụ thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ của bác tế bào nâng đỡ của cơ quan sinh dục.
Quá trình phát triển của trứng bắt đầu rất sớm từ trong phôi thai cho đến khi rụng trứng. Sự phát triển và trưởng thành của trứng không thể tách rời với sự phát triển và trưởng thành của nang noãn trong buồng trứng của một người phụ nữ.
II. CẤU TRÚC MỘT NANG NOÃN :
Cấu trúc một nang de graaf ( nang noãn trước rụng trứng ) gồm:
- Tế bào vỏ ngoài
- Tế bào vỏ trong
- Hệ thống lưới mao mạch
- Màng đáy
- Các lớp tế bào hạt
- Khoang chứa dịch nang
- Noãn hay còn gọi là trứng
- Các lớp tế bào hạt bao quanh noãn
III. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NANG NOÃN :
Sự phát triển của nang noãn gồm một chuỗi các sự kiện xảy ra một cách có trật tự đãn tới sự phóng noãn ở giữa chu kỳ, bao gồm : sự chiêu mộ các nang noãn, sự chọn lọc nang noãn, sự vượt trội của một nang noãn , sự thoái hóa của nang noãn và sự rụng trứng.
Quá trình này bắt đầu từ sự phát triển của nang noãn sơ cấp, nang noãn thứ cấp và nang de Graaf.
Một chu kỳ phát triển nang noãn trung bình kéo dài 85 ngày và thông thường chỉ có một nang de Graaf trưởng thành và rụng trứng trong mỗi chu kỳ kinh
1. Sự chiêu một các nang noãn :
Mỗi chu kỳ kinh, có khoảng 20 nang noãn nguyên thủy được chiêu mộ vào nhóm nang noãn phát triển để sau khoảng 12 tuần có một nang noãn đạt đến giai đoạn trưởng thành và rụng trứng. Cơ chế của sự chiêu mộ các nang noãn nguyên thủy vẫn chưa được hiểu rõ , dường như không phụ thuộc vào sự kiểm soát của tuyến yên và có thể phụ thuộc vào các yếu tố nội tại của buồng trứng.
Sự phát triển tiếp theo của đoàn hệ các nang noãn nguyên thủy được chiêu mộ là quá trình pụh thuộc vào hormon. Cuối chu kỳ kinh nguyệt, sự thoái hóa của hoàng thể dãn tới sự tăng nồng độ FSH , khoảng 1 ngày trước khi bắt đầu thu kỳ kinh mới. FSK tăng làm khởi phát sự phát triển của các nang noãn, tuy nhiên quá trình này đòi hỏi phải thỏa mãn một số các điều kiện:
- N ồng độ GSH phải đạt đến một ngưỡng nhất định.
- Các thụ thể của FSH phải có đầy đủ.
- Phải có sự hiện diện của các hệ thống khác như các yếu tố nội tại buồng trứng.
Các nang được chiêu mộ sẽ phát triển về kick thước và chức năng chế tiết hormon.
2. Phát triển về kick thước :
Các tế bào hạt gia tăng về số lượng, các tế ào vỏ nang bên ngoài của màng đáy, và có sự tạo khoang chứa dịch nang bên trong nang. Các tế bào hạt chịu trách nhiệm dinh dưỡng cho sự phát triển của noãn, và thành phàn của dịch nang chủ yếu là các chát tiết từ cá tế bào hạt. Vì vậy, mỗi noãn được bao quanh bởi một môi trường đồng nhất.
3. Phát triển về chức nang chế tiết hormon :
FSH chủ yếu tác dụng tên tế bào hạt, trong khi LH tác dụng chủ yếu trên tế bào vỏ, và một phần trên tế bào hạt.
Thụ thể của LH hiện diện trên tế bào vỏ. LH gắn vào thụ thể của nó trên tế bào vỏ kick thích tế bào vỏ sản xuất androgen, chủ yếu là androstenedion, testosteron. Từ cholesteron, androgen được sản xuất từ tế bào vỏ được hấp thu vào dịch nang và sau đó được tế bào hạt chuyển hóa thành estradiol
Sự tăn nồng độ FSH vào cuối chu kỳ kinh dẫn tới sự sản xuất các thụ thể của FSH trên tế bào hạt. FSH gắn vào thụ thể của nó trên tế bào hạt, truyền tín hiệu cho tế bào hạt để chuyển hóa androgen thành estradiol (E2). Estradiol được hấp thu vào máu và vào dịch nang. Sự gia tăng nồng độ E2 sẽ tác dụng hợp tác với FSH để gia tăng và duy trì số lượng các thụ thể của LH trên tế bào hạt, đồng thời tạo ra sự phản hồi dương vào giữa chu kỳ dẫn tới sự xuất hiện của đỉnh LH vào giữa chu kỳ. Dưới tác dụng của LH lên tế bào hạt, tế bào hạt sẽ chuyển hóa androgen thành progesteron, hiện tượng này được gọi là sự hoàng thẻ hóa.
E2 đã được chứng minh có khả năng almf gia tăng sự phát triển của nang noãn, trong khi androgen có tác dụng ngược lại với E2 gây ra quá trình thoái hóa của nang noãn.
Tại một thời điểm bất kỳ, buồng trướng của người phụ nữ chứa các nang noãn ở nhiều giai đoạn phát triển khác nhau, vì vậy môi trường hormon của từng nang noãn khác nang noãn kế cận và khác với môi trường hormon trong máu tuần hoàn. Nhiều nghiên cứu cho rằng xác định nồng độ các hormon trong từng nang noãn sẽ biết được nang noãn đó đáng phát triển, trưởng thành, hay đang thoái hóa.
4. Sự chon lọc nang noãn :
Khoảng ngày 7 của chu kỳ sự chọn lọc của nang noãn được tiến hành. Một số nang noãn trong số các nang noãn thứ cấp sẽ dduwwojc chon lọc để chuẩn bị cho sự rụng trứng sau này. Cacsnang noãn nay thường là cá nang đáp ứng tốt với tác dụng vủa FSH, có nhiều thụ thể của FSH trên các tế bào hạt, và chế tiết nhiều estradiol. Cơ chế của quá trình chọn lọc này chưa được hiểu rõ.
5. Sự vượt trội của một nang noãn
Khoảng ngày thứ 8-10 của chu kỳ, một nang noãn đã được chọn lọc sẽ vượt trội hơn những nang khác. Trong nang noãn vượt trội, hoạt động chế tiết estradiol tăng rất nhanh, đồng thời dưới tác dụng của FSH nang noãn vượt trội tiết ra inhibin. Inhibin ức chế sự chế tiết FSH của tuyến yên làm cho các nang khác thiếu FSH, làm giảm khả năng chế tiết E2 của các nang khác, đảm bảo vai trò vượt trội của chỉ riêng nang noãn vượt trội đó. Nang noãn vượt trội ức chế sự phát triển của các nang nhỏ và của các nang thứ cấp khác.
6. Sự thoái hóa của nang noãn :
Dihydrotestosteron (DHT) đã được chứng minh là ức chế hoạt động chuyển hóa androngen thành E2 của nang noãn. Do đó, môi trường chứa androgen của nang noãn chịu trách nhiệm cho sự thoái hóa của nó. Số phận của các nang noãn sơ cấp được định đoạt bởi sự cân bằng nồng độ androgen và estrogen trong dịch nang, hoạt động của men chuyển hóa androgen thành estrogen và của chính bản thân hoạt động chuyển hóa đó.
IV. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NOÃN :
Sự phát triển của noãn là một từ dùng để diễn tả sự hình thành, sự lớn lên và sự trưởng thành của noãn. Quá trình này bắt đầu từ rất sớm trong bào thai và chấm dứt vào tuổi mãn kinh của người phụ nữ.
Các tế bào mầm nguyên thủy được định hình vào tuần 4 của bào thai ở trong túi noãn hoàng. Từ tuần thứ 4 đến tuần thứ 6, các tế bào mầm nguyên thủy di chuyển vào gờ sinh dục là nơi sẽ hình thành cơ quan sinh dục sau này. Trên đường di chuyển, các tế bào mầm tiếp cục phân chia gián phân để gia tăng nhanh về số lượng. Các tế bào mầm đang phân chia gián phân tại cơ quan sinh dục được gọi là oogonium. Các oogoium này chứa 2n nhiễn sắc thể. Quá trình phân chia gián phân tích cực của oogonia kéo dài từ tháng thứ 2 đến tháng thứ 5 của phôi thai. Trhong thời gian này, số lượng tế bào mầm tăng lên đến 7 triệu, sau đó số luuwongj này giảm một cahcs nhanh chóng đến còn 2 triệu lúc sinh do qus trình thoái hóa của các oogonium và do sự chấm dứt phân chia gián phân của các tế bào mầm.
Cho đến khi sinh ra, buồng trứng của bé gái chỉ chứa các noãn phát triển đến giai đoạn GV ( gerninal vesicle). Các noãn chỉ vượt qua được giai đoạn khi có sự xuất hiện của đỉnh LH tức là khi đến tuổi dạy thì. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau đỉnh LH , noãn lại bước vào Block thứ hai khi ở giai đoạn metaphase II ( M II). Noãng trưởng thành và có rụng trứng noãn ở giai đoạn M II. Noãn chỉ vượt qua được giai đoạn MH khi có sự thụ tinh của tinh trùng, và sau đó, sẽ tiếp tục phát triển thành hợp tử.
V. SỰ TRƯỞNG THÀNH CỦA NOÃN :
Khi có sự xuất hiện của đỉnh LH noãn sơ cấp hiện diện trong nang de Graaf sẽ tiến hành quá trình trưởng thành của nhân và của tế bào chất.
1. Sự trưởng thành của nhân :
Là sự tiếp tục quá trình giảm phân, noãn GV ( noãn sơ cấp ) sẽ đi qua các giai đọa GVBD ( gerninal vesicle break down ) 15 giờ sau đỉnh LH; M I ( metaphase I ) 20 giờ sau đỉnh LH, và M II 35 giờ sau đỉnh LH. Rụng trứng sxayr ra và khoảng 36 giờ sau đỉnh LH. Sự trưởng thành của nhân quan sát được dưới kính hiểm vi trong qus trình thực hiện kỹ thuật IVF hay ICSI.
2. Sự trưởng thành của tế bào chất : Các bào quan trong tế bào chất sẽ được sắp xếp lại, chuẩn bị cho quá trình thụ tinh, và sự tổng hợp protein cũng được sắp xếp lại để chuẩn bị cho sự phát triển của phôi sau này.

V. SỰ RỤNG TRỨNG :
Rụng trưng là một qus trình mà thông qua đó một noãn có khả năng thụ tinh được giải phóng từ một nang noãn.
Thời gian rụng trứng thay đổi rất nhiều trong trừng chu kỳ kinh, ngay cả trên cùng một người phụ nữ. Ước stinhs thời gian trung bình trứng rụng là 34-38 giờ sau sự khởi phát của đỉnh LH. Tuy nhiên, nồng độ đỉnh LH phải được duy trì ít nhất trong 14-27 giờ để đảm bảo cho sự trưởng thành hoàn toàn của noãn. Thông thường, đỉnh LH kéo dài trong 48-50 giờ.
Rụng trứng không phải là một sự kiện đột ngột . Đỉnh LH khởi phát một chuỗi các biến cố mà cuối cùng dẫn đến sự phóng thích của mọt noãn và cumulus bao quanh noãn
Các biến cố xảy ra lúc rụng trứng :
- Đỉnh LH kích thích sự tiếp tục phân chia giảm phân của noãn, sự hoàng thể hóa của các tê bào hạt và sự tổng hợp progesteron và prostaglandin bên trong nang.
- Progesteron làm gia tăng hoạt động của các men ly giải, cùng với prosstaglandin, "tiêu hóa" và làm vỡi thành nang.
- Đỉnh FSh ở giữa chu kỳ góp phần làm chuyển plasminogen thành plasmin là một men ly giải và cũng để đảm bảo đầy đủ thụ thể của LH trên tế bào hạt để tạo một giai đoạn hoàng thể bình thường.