Trang thơ TỐ HỮU

Kết quả 1 đến 5 của 5
  1. #1
    Avatar của Symphony
    Symphony Đang Ngoại tuyến Nhi đồng măng non
    Ngày tham gia
    Mar 2009
    Đang ở
    Trong trái tim & nỗi nhớ của em
    Bài viết
    13,697
    Thanks
    0
    Thanked 35 Times in 29 Posts
    Xu
    0

    Post Trang thơ TỐ HỮU



    Nhà thơ Tố Hữu, tên thật là Nguyễn Kim Thành, sinh năm 1920 tại làng Phù Lai, gần cố đô Huế. Tố Hữu đến với thi ca khá sớm, từ năm 18 tuổi. Cùng năm đó, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương. Tháng 4/1939, ông bị quân Pháp bắt. Tháng 3/1942, ông vượt ngục Đác Glây, tiếp tục hoạt động cách mạng ở Thanh Hóa. Cách mạng tháng Tám, Tố Hữu làm Chủ tịch Ủy ban khởi nghĩa Huế.

    Năm 1946, tập thơ đầu tay Từ ấy ra đời, tập hợp các tác phẩm viết từ 1937 đến 1946, chia làm ba phần Máu lửa (27 bài), Xiềng xích (30 bài) và Giải phóng (14 bài). Ba phần thơ là ba chặng hoạt động cách mạng của Tố Hữu. Chặng đầu là cái nhìn hiện thực, tố cáo xã hội đương thời, gắn với lòng say mê lý tưởng xóa áp bức bất công, xây dựng cuộc sống hạnh phúc, nhân ái. Chặng thứ hai là thơ trong tù, với những bài thơ xuất sắc của một tâm hồn chiến sĩ đa cảm. Chặng cuối là thơ vận động cách mạng tiến tới khởi nghĩa và cách mạng thành công - những bài thơ say đắm, sôi sục và hào hùng. Với Từ ấy, Tố Hữu lấy lại lòng tin vào đường lối văn học cách mạng cho cả nhà văn lẫn bạn đọc, khẳng định phẩm chất thẩm mỹ mới của thơ Việt Nam.

    Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, thơ Tố Hữu với các bài Phá đường, Bầm ơi... cùng với thơ ca của phong trào quần chúng đã trở thành một gợi ý có sức thuyết phục về phương pháp sáng tác hiện thực - lấy cuộc sống thực tế làm cốt lõi của thơ, hướng cảm xúc của công chúng vào những tình cảm cao cả đánh giặc cứu nước. Tập thơ Việt Bắc là tiếng hát của toàn dân kháng chiến. Với lời thơ bình dị, Tố Hữu đã đi từ tâm tình cá thể đến tâm tình của cộng đồng, phát hiện và biểu dương những tình cảm cao cả. Từ Việt Bắc, hình ảnh người dân yêu nước được khắc họa và trở thành biểu tượng mỹ học cho một giai đoạn thơ ca.

    Năm 1954, miền Bắc hoàn toàn giải phóng, những kế hoạch 5 năm xây dựng đất nước được triển khai. Tập thơ Gió lộng thể hiện nỗi niềm phấn chấn của người xây dựng đất nước: "Gió lộng đường khơi rộng đất trời". Thời kỳ này, thơ Tố Hữu cũng lộng gió, đó là gió của tâm hồn với Em ơi Ba Lan, Mẹ Tơm, Người con gái Việt Nam, Tiếng chổi tre...

    Ra trận là tập thơ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Đề tài mở rộng như đánh dấu những sự kiện chính trị, quân sự của đất nước, trong đó có Lá thư Bến Tre, có lời dặn của anh Trỗi, có kỷ niệm 200 năm sinh Nguyễn Du, có nước mắt khóc Hồ Chủ Tịch... Mỗi bài thơ cho thấy Tố Hữu có khuynh hướng khái quát thời đại. Ông hướng tới những tình cảm phổ quát, cộng hưởng được với lòng người. Đề tài trong thơ ông rất thời sự mà ý thơ thấm thía, sâu, bền.

    Tập thơ gần đây nhất của Tố Hữu là Một tiếng đàn. Ông vẫn thủy chung với nguồn đề tài của đời sống cách mạng, của toàn đất nước. Đôi khi tưởng chạm tới một điều gì riêng tư của tuổi cuối đời nhìn lại: "Đêm cuối năm riêng một ngọn đèn". Ở tập thơ này, Tố Hữu trở về bút pháp nội tâm, rất gần với thời kỳ Từ ấy. Có một sự đấu tranh nội tâm rất mạnh: "Mới bảy mươi sao đã gọi là già". Bút pháp không tung hoành hào sảng mà trầm xuống trong chiêm nghiệm. Trong cái bình đạm của giọng thơ, có sức rắn lại của ý chí: "Ta lại đi, như từ ấy ra đi /Lòng hăm hở tưởng như mình trẻ lại".

    Sau một thời gian bệnh nặng, ông đã tạ thế vào 9h15' ngày 9/12/2002 tại Bệnh viện 108. Tố Hữu được coi là con chim đầu đàn vạch hướng cho cả nền thi ca Việt Nam hiện đại. Có những giai đoạn, thơ ông đã trở thành chỗ dựa tâm hồn cho mọi người. Ông từng kinh qua nhiều chức vụ quan trọng của Đảng và Nhà nước: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng thường trực Chính phủ.
    …Âm nhạc như làm tan biến nỗi cô đơn, vơi đi ưu phiền… hãy để những giai điệu cảm xúc dắt ta
    đi lang thang khắp nơi trong cái vô hạn của không gian và thời gian…

  2. #2
    Avatar của Symphony
    Symphony Đang Ngoại tuyến Nhi đồng măng non
    Ngày tham gia
    Mar 2009
    Đang ở
    Trong trái tim & nỗi nhớ của em
    Bài viết
    13,697
    Thanks
    0
    Thanked 35 Times in 29 Posts
    Xu
    0

    Post Con chim của tôi - Tố Hữu

    Con chim của tôi
    Tố Hữu

    Nó chết rồi, con chim của tôi
    Con chim sẻ sẻ mới ra đời
    Hôm qua nó hãy còn bay nhảy
    Chỉ một ngày giam, đã chết rồi!

    Tôi muốn cô đơn dịu bớt sầu
    Nên tôi yêu nó có gì đâu!
    Tình thương vô ý gây nên tội
    Tôi đã tù, sao bắt nó tù ?

    Sao nỡ dù trong giây phút thôi
    Bắt con chim nhỏ hận câm lời
    Sao không trả nó về mây gió
    Cho nó say sưa uống ánh trời ?

    Tôi dẫu dành cơm mớm nó ăn
    Đủ làm sao được: thiếu không gian!
    Sao tôi không hiểu, sao không hiểu ?
    Để tội tình chưa, nó chết oan!

    Xà lim số 1, lao Thừ Thiên, tháng 5-1939
    …Âm nhạc như làm tan biến nỗi cô đơn, vơi đi ưu phiền… hãy để những giai điệu cảm xúc dắt ta
    đi lang thang khắp nơi trong cái vô hạn của không gian và thời gian…

  3. #3
    Avatar của Symphony
    Symphony Đang Ngoại tuyến Nhi đồng măng non
    Ngày tham gia
    Mar 2009
    Đang ở
    Trong trái tim & nỗi nhớ của em
    Bài viết
    13,697
    Thanks
    0
    Thanked 35 Times in 29 Posts
    Xu
    0

    Post Từ ấy - Tố Hữu

    Từ ấy
    Tố Hữu

    Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
    Mặt trời chân lý chói qua tim
    Hồn tôi là một vườn hoa lá
    Rất đậm hương và rộn tiếng chim...

    Tôi buộc lòng tôi với mọi người
    Để tình trang trải với trăm nơi
    Để hồn tôi với bao hồn khổ
    Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.

    Tôi đã là con của vạn nhà
    Là em của vạn kiếp phôi pha
    Là anh của vạn đầu em nhỏ
    Không áo cơm, cù bất cù bơ...

    (7-1933)
    …Âm nhạc như làm tan biến nỗi cô đơn, vơi đi ưu phiền… hãy để những giai điệu cảm xúc dắt ta
    đi lang thang khắp nơi trong cái vô hạn của không gian và thời gian…

  4. #4
    Avatar của Symphony
    Symphony Đang Ngoại tuyến Nhi đồng măng non
    Ngày tham gia
    Mar 2009
    Đang ở
    Trong trái tim & nỗi nhớ của em
    Bài viết
    13,697
    Thanks
    0
    Thanked 35 Times in 29 Posts
    Xu
    0

    Post Việt Bắc - Tố Hữu

    Việt Bắc
    Tố Hữu

    - Mình về mình có nhớ ta
    Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.
    Mình về mình có nhớ không
    Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

    - Tiếng ai tha thiết bên cồn
    Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
    Áo chàm đưa buổi phân li
    Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay...

    - Mình đi, có nhớ những ngày
    Mưa nguồn suối lũ, những mây cùng mù
    Mình về, có nhớ chiến khu
    Miếng cơm chấm muối, mối thù nặng vai?
    Mình về, rừng núi nhớ ai
    Trám bùi để rụng, măng mai để già
    Mình đi, có nhớ những nhà
    Hắt hiu lau xám, đậm đà lòng son
    Mình về, còn nhớ núi non
    Nhớ khi kháng Nhật, thuở còn Việt Minh
    Mình đi, mình có nhớ mình
    Tân Trào, Hồng Thái, mái đình cây đa?

    - Ta với mình, mình với ta
    Lòng ta sau trước mặn mà đinh ninh
    Mình đi, mình lại nhớ mình
    Nguồn bao nhiêu nước nghĩa tình bấy nhiêu...
    Nhớ gì như nhớ người yêu
    Trăng lên đầu núi, nắng chiều lưng nương
    Nhớ từng bản khói cùng sương
    Sớm khuya bếp lửa người thương đi về.
    Nhớ từng rừng nứa bờ tre
    Ngòi Thia sông Ðáy, suối Lê vơi đầy
    Ta đi, ta nhớ những ngày
    Mình đây ta đó, đắng cay ngọt bùi...

    Thương nhau, chia củ sắn lùi
    Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng
    Nhớ người mẹ nắng cháy lưng
    Ðịu con lên rẫy bẻ từng bắp ngô
    Nhớ sao lớp học i tờ
    Ðồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan
    Nhớ sao ngày tháng cơ quan
    Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo.
    Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều
    Chày đêm nện cối đều đều suối xa...

    Ta về, mình có nhớ ta
    Ta về ta nhớ những hoa cùng người
    Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
    Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.
    Ngày xuân mơ nở trắng rừng
    Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
    Ve kêu rừng phách đổ vàng
    Nhớ cô em gái hái măng một mình
    Rừng thu trăng rọi hòa bình
    Nhớ ai tiếng hát ân tình thủy chung.

    Nhớ khi giặc đến giặc lùng
    Rừng cây núi đá ta cùng đánh Tây
    Núi giăng thành lũy sắt dày
    Rừng che bộ đội rừng vây quân thù
    Mênh mông bốn mặt sương mù
    Ðất trời ta cả chiến khu một lòng.

    Ai về ai có nhớ không?
    Ta về ta nhớ Phủ Thông, đèo Giàng
    Nhớ sông Lô, nhớ phố Ràng
    Nhớ từ Cao-Lạng nhớ sang Nhị Hà...
    Những đường Việt Bắc của ta
    Ðêm đêm rầm rập như là đất rung
    Quân đi điệp điệp trùng trùng
    Ánh sao đầu súng bạn cùng mũ nan
    Dân công đỏ đuốc từng đoàn
    Bước chân nát đá, muôn tàn lửa bay.
    Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
    Ðèn pha bật sáng như ngày mai lên.
    Tin vui chiến thắng trăm miềm
    Hòa Bình, Tây Bắc, Ðiện Biên vui về
    Vui từ Ðồng Tháp, An Khê
    Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.

    Ai về ai có nhớ không?
    Ngọn cờ đỏ thắm gió lồng cửa hang.
    Nắng trưa rực rỡ sao vàng
    Trung ương, Chính phủ luận bàn việc công
    Ðiều quân chiến dịch thu đông
    Nông thôn phát động, giao thông mở đường
    Giữ đê, phòng hạn, thu lương
    Gửi dao miền ngược, thêm trường các khu...

    Ở đâu u ám quân thù
    Nhìn lên Việt Bắc: Cụ Hồ sáng soi
    Ở đâu đau đớn giống nòi
    Trông về Việt Bắc mà nuôi chí bền.
    Mười lăm năm ấy ai quên
    Quê hương cách mạng dựng nên Cộng hòa
    Mình về mình lại nhớ ta
    Mái đình Hồng Thái cây đa Tân Trào.

    - Nước trôi nước có về nguồn
    Mây đi mây có cùng non trở về?
    Mình về, ta gửi về quê
    Thuyền nâu trâu mộng với bè nứa mai
    Nâu này nhuộm áo không phai
    Cho lòng thêm đậm cho ai nhớ mình
    Trâu về, xanh lại Thái Bình
    Nứa mai gài chặt mối tình ngược xuôi.

    - Nước trôi, lòng suối chẳng trôi
    Mây đi mây vẫn nhớ hồi về non
    Ðá mòn nhưng dạ chẳng mòn
    Chàm nâu thêm đậm, phấn son chẳng nhòa.
    Nứa mai mình gửi quê nhà
    Nước non đâu cũng là ta với mình
    Thái Bình đồng lại tươi xanh
    Phên nhà lại ấm, mái đình lại vui...

    - Mình về thành thị xa xôi
    Nhà cao, còn thấy núi đồi nữa chăng?
    Phố đông, còn nhớ bản làng
    Sáng đèn, còn nhớ mảnh trăng giữa rừng?
    Mình đi, ta hỏi thăm chừng
    Bao giờ Việt Bắc tưng bừng thêm vui?

    - Ðường về, đây đó gần thôi!
    Hôm nay rời bản về nơi thị thành
    Nhà cao chẳng khuất non xanh
    Phố đông, càng giục chân nhanh bước đường.
    Ngày mai về lại thôn hương
    Rừng xưa núi cũ yêu thương lại về
    Ngày mai rộn rã sơn khê
    Ngược xuôi tàu chạy, bốn bề lưới giăng.
    Than Phấn Mễ, thiếc Cao Bằng
    Phố phường như nấm như măng giữa trời
    Mái trường ngói mới đỏ tươi.
    Chợ vui trăm nẻo về khơi luồng hàng
    Muối Thái Bình ngược Hà Giang
    Cày bừa Ðông Xuất, mía đường tỉnh Thanh
    Ai về mua vại Hương Canh
    Ai lên mình gửi cho anh với nàng
    Chiếu Nga Sơn, gạch Bát Tràng
    Vải tơ Nam Ðịnh, lụa hàng Hà Ðông
    Áo em thêu chỉ biếc hồng
    Mùa xuân ngày hội lùng tùng thêm tươi
    Còn non, còn nước, còn trời
    Bác Hồ thêm khỏe, cuộc đời càng vui!

    - Mình về với Bác đường xuôi
    Thưa giùm Việt Bắc không nguôi nhớ Người
    Nhớ ông Cụ mắt sáng ngời
    Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường!
    Nhớ Người những sáng tinh sương
    Ung dung yên ngựa trên đường suối reo
    Nhớ chân Người bước lên đèo
    Người đi rừng núi trông theo bóng Người...

    - Lòng ta ơn Ðảng đời đời
    Ngược xuôi đôi mặt một lời song song.
    Ngàn năm xưa nước non Hồng
    Còn đây ơn Ðảng nối dòng dài lâu
    Ngàn năm non nước mai sau
    Ðời đời ơn Ðảng càng sâu càng nồng.

    Cầm tay nhau hát vui chung
    Hôm sau mình nhé, hát cùng Thủ đô.
    …Âm nhạc như làm tan biến nỗi cô đơn, vơi đi ưu phiền… hãy để những giai điệu cảm xúc dắt ta
    đi lang thang khắp nơi trong cái vô hạn của không gian và thời gian…

  5. #5
    Avatar của Symphony
    Symphony Đang Ngoại tuyến Nhi đồng măng non
    Ngày tham gia
    Mar 2009
    Đang ở
    Trong trái tim & nỗi nhớ của em
    Bài viết
    13,697
    Thanks
    0
    Thanked 35 Times in 29 Posts
    Xu
    0

    Post Hoan hô chiến sĩ Điện Biên - Tố Hữu

    Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
    Tố Hữu

    I

    Tin về nửa đêm
    Hỏa tốc hỏa tốc
    Ngựa bay lên dốc
    Đuốc chạy sáng rừng
    Chuông reo tin mừng
    Loa kêu từng cửa
    Làng bản đỏ đèn, đỏ lửa...

    Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
    Hoan hô đồng chí Võ Nguyên Giáp!
    Sét đánh ngày đêm
    xuống đầu giặc Pháp!
    Vinh quang Tổ quốc chúng ta
    Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa
    Vinh quang Hồ Chí Minh, Cha của
    chúng ta ngàn năm sống mãi
    Quyết chiến quyết thắng, cờ đỏ
    sao vàng vĩ đại

    Kháng chiến ba nghìn ngày
    Không đêm nào vui bằng đêm nay
    Đêm lịch sử Điện Biên sáng rực
    Trên đất nước, như
    Huân chương trên ngực
    Dân tộc ta dân tộc anh hùng!

    Điện Biên vời vợi nghìn trùng
    Mà lòng bốn biển nhịp cùng lòng ta
    Đêm nay bè bạn gần xa
    Tin về chắc cũng chan hòa vui chung.

    II

    Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
    Chiến sĩ anh hùng
    Đầu nung lửa sắt
    Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi,
    ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt
    Máu trộn bùn non
    Gan không núng
    Chí không mòn!
    Những đồng chí thân chôn làm
    giá súng
    Đầu bịt lỗ châu mai
    Băng mình qua núi thép gai
    Ào ào vũ bão,
    Những đồng chí chèn lưng cứu pháo
    Nát thân, nhắm mắt, còn ôm...
    Những bàn tay xẻ núi lăn bom
    Nhất định mở đường cho xe ta
    lên chiến trường tiếp viện

    Và những chị, những anh ngày
    đêm ra tiền tuyến
    Mấy tầng mây gió lớn mưa to
    Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ
    Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát
    Dù bom đạn xương tan, thịt nát
    Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh...
    Hỡi các chị, các anh
    Trên chiến trường ngã xuống
    Máu của anh chị, của chúng ta
    không uổng
    Sẽ xanh tươi đồng ruộng Việt Nam
    Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam
    Hoa mơ lại trắng, vườn cam lại vàng...

    III

    Lũ chúng nó phải hàng, phải chết
    Quyết trận này quét sạch Điện Biên!
    Quân giặc điên
    Chúng bay chui xuống đất
    Chúng bay chạy đằng trời?
    Trời không của chúng bay
    Đạn ta rào lưới sắt!
    Đất không của chúng bay
    Đai thép ta thắt chặt!

    Của ta trời đất đêm ngày
    Núi kia, đồi nọ, sông này của ta
    Chúng bay chỉ một đường ra
    Một là tử địa, hai là tù binh
    Hạ súng xuống rùng mình run rẩy
    Nghe pháo ta lừng lẫy thét gầm!
    Nghe trưa nay tháng năm, mùng bảy
    Trên đầu bay thác lửa hờn căm
    Trông: Bốn mặt lũy hầm sụp đổ
    Tướng quân bay lố nhố cờ hàng
    Trông: Chúng ta cờ đỏ sao vàng
    Rực trời đất Điện Biên toàn thắng!
    Hoan hô chiến sĩ Điện Biên!

    Tiếng reo núi vọng sông rền
    Đêm nay chắc cũng về bên Bác Hồ
    Bác đang cúi xuống bản đồ
    Chắc là nghe tiếng quân hò quân reo...
    Từ khi vượt núi qua đèo
    Ta đi, Bác vẫn nhìn theo từng ngày
    Tin về mừng thọ đêm nay
    Chắc vui lòng Bác giờ này đợi trông!

    IV

    Đồng chí Phạm Văn Đồng
    Ở bên đó, chắc đêm nay không ngủ
    Tin đây Anh, Điện Biên Phủ hoàn thành
    Ngày mai, vào cuộc đấu tranh
    Nhìn xuống mặt bọn Bi-đôn, Smít
    Anh sẽ nói: "Thực dân, phát xít
    Đã tàn rồi!
    Tổ quốc chúng tôi
    Muốn độc lập hòa bình trở lại
    Không muốn lửa bom đổ
    xuống đầu con cái
    Nước chúng tôi và nước các anh
    Nếu còn say máu chiến tranh
    Ở Việt Nam, các anh nên nhớ
    Tre đã thành chông, sông là sông lửa
    Và trận thắng Điện Biên
    Cũng mới là bài học đầu tiên!"

    (5-1954)

    Nếu nói Tố Hữu là nhà thơ cách mạng, nhà thơ thời sự thì Hoan hô chiến sĩ Điện Biên có lẽ là một trong những bài thơ thời sự nhất của ông. Theo ngày tháng đề dưới bài thơ (5-1954) thì ông viết bài thơ này ngay sau ngày Điện Biên Phủ chiến thắng.

    Ngày "Giải phóng Điện Biên, bộ đội ta tiến quân trở về là ngày 7-5-1954, thì ngày 11-5-1954, báo Nhân Dân đã in trang trọng trên trang nhất bài thơ này của Tố Hữu. Có nghĩa là, từ khi viết cho đến lúc bài thơ ra mắt hàng triệu độc giả chỉ vẻn vẹn có bốn ngày.

    Bài thơ dài tới 96 câu thơ, viết bằng thể thơ tự do có vần (Tố Hữu không viết thơ không vần bao giờ), xen lẫn những đoạn lục bát và vài ba câu song thất, như những lời hát hân hoan xen vào một ký sự thơ.

    Cả bài thơ mang một tiết tấu nhanh, mạnh; khỏe ào ào như sóng reo, thác cuốn, lửa cháy và bão táp. Câu, chữ trong thơ là câu chữ dân giã, dễ hiểu, mang hàm lượng thông tin rất cao. Sắc độ chính, xuyên suốt bài thơ là tiếng reo vui, hân hoan chiến thắng. Ngay "tít" bài thơ cũng thể hiện điều đó: "Hoan hô chiến sĩ Điện Biên"! Lấy một tiếng reo vui, một câu khẩu ngữ mang tính khẩu hiệu làm đầu đề cho bài thơ Tố Hữu đã khẳng định âm hưởng chính cho bài thơ của ông rồi: Đây là niềm hân hoan chiến thắng.

    Bài thơ dài, vì thế nhà thơ tổ chức bố cục thật chặt chẽ và khoa học. Có thể thấy bài thơ được chia làm sáu đoạn nhỏ, mỗi đoạn mang một mầu sắc riêng và mang một sứ mạng cụ thể:

    Đoạn 1 (bảy câu đầu): Đây là một tin thông tấn được viết dưới góc độ nhìn và tình cảm của một nhà thơ có trái tim yêu nước nồng nhiệt. Ông cho biết rõ thời gian ông nhận được tin, đó là "nửa đêm" (Tin về nửa đêm) và tin ấy đã đến với ông rất nhanh, rất kịp thời, rất "hỏa tốc" (Hỏa tốc, hỏa tốc). Rồi tin ấy đã đến với ông bằng một chiến sĩ thông tin đi ngựa (chứ không phải bằng điện đài - (Ngựa bay lên dốc). Sau khi ông biết tin, thì cả làng bản nơi ông ở đều cùng được biết:

    Đuốc chạy sáng rừng
    Chuông reo tin mừng
    Loa kêu từng cửa
    Làng bản đỏ đèn, đỏ lửa!

    Tuy nhiên, ta chỉ biết đó là một tin vui, từ một người nhân ra nhiều người, từ một nhà nhân ra nhiều nhà, từ một bản nhân ra nhiều bản. Nhưng tin vui đó là tin gì vậy, ông vẫn giấu, ông dành cái tin vui ấy cho câu mở đầu ở đoạn 2. Cái tài của người đưa - tin - thi - sĩ chính là ở đấy!

    Đoạn 2 (bảy câu tiếp): Ngay câu mở đầu của đoạn 2, tác giả đã "bật mí" cái tin vui to lớn kia là tin gì: Nhưng vì là nhà thơ, thay vì nói "Chúng ta đã giải phóng Điện Biên rồi!", thì nhà thơ lại báo tin bằng một lời reo vui, một khẩu hiệu:

    Hoan hô chiến sĩ Điện Biên!

    Niềm vui to lớn quá làm cho nhà thơ không kìm nén nổi lòng mình, bật reo lên những lời xưng tụng, rất gần với khẩu ngữ mà vẫn tràn đầy chất thơ, ngợi ca vị tướng tài ba, ngợi ca Bác Hồ, những người trực tiếp chỉ đạo để làm nên chiến thắng lẫy lừng:

    Hoan hô đồng chí Võ Nguyên Giáp
    Sét đánh ngày đêm xuống đầu giặc Pháp
    ... Vinh quang Hồ Chí Minh - cha của chúng ta ngàn năm sống mãi!
    Quyết chiến quyết thắng cờ đỏ sao vàng vĩ đại!

    Đọc tới đây, ta chợt nhớ đã có hơn một lần, nhà thơ cũng reo vui bồng bột và nồng nàn như thế. Đó là cái đêm lịch sử đứng dậy cướp chính quyền ở Huế, quê hương ông:

    Chừ đây Huế, Huế ơi! Xiềng gông xưa đã gãy
    Hãy bay lên! Sông núi của ta rồi!
    Nước mắt ta trào híp mí, tràn môi
    Cổ ta ré trăm trận cười, trận khóc!
    ... Gió gió ơi! Hãy làm giông, làm tố
    Cuốn tung lên cờ đỏ máu thơm tươi
    Vàng vàng bay đẹp quá sao sao ơi
    Ta ngã vật trong dòng người cuộn thác...
    (Huế tháng Tám - Từ ấy)

    Chín năm, sau niềm vui ấy là niềm vui hôm nay, dù có từng trải và ghìm nén hơn,nhưng những lời thơ hào sảng thì vẫn nguyên như thế, nguyên một hồn thơ dạt dào như thế; tràn qua đoạn 3 (9 câu):

    Kháng chiến ba ngàn ngày
    Không đêm nào vui bằng đêm nay
    Đêm lịch sử Điện Biên sáng rực
    Trên đất nước như huân chương trên ngực
    Dân tộc ta dân tộc anh hùng!

    Khúc hát hân hoan như một trữ tình ngoại đề, như một dàn đồng ca dào dạt cất lên, thông qua những câu lục bát như lời ru của Mẹ:

    Điện Biên vời vợi ngàn trùng
    Mà lòng bốn biển nhịp cùng lòng ta
    Đêm nay bè bạn gần xa
    Tin về chắc cũng chan hòa vui chung?

    Đoạn 4 (27 câu): Đây là đoạn thơ quan trọng nhất có sức nặng nhất của toàn bộ bài thơ. Tác giả dành hẳn 27 câu thơ để mô tả một cách trực diện cuộc chiến đấu gian khổ nhưng vô cùng oanh liệt của quân dân ta để giành thắng lợi cuối cùng. Mở đầu đoạn thơ quan trọng này, nhà thơ láy lại câu "Hoan hô chiến sĩ Điện Biên" như một tôn vinh, như một tượng đài bất tử:

    Hoan hô chiến sĩ Điện Biên
    Chiến sĩ anh hùng
    Đầu nung lửa sắt
    Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt
    Máu trộn bùn non
    Gan không núng
    Chí không mòn!

    Đó là bức chân dung sáng rỡ của tập thể những người chiến sĩ Điện Biên trong một cái nhìn toàn cảnh, còn đây là những đặc tả gương mặt của những anh hùng cụ thể, có tên tuổi như Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, Tô Vĩnh Diện... đã được nhà thơ khắc ghi vào lịch sử văn học đời đời:

    Những đồng chí thân chôn làm giá súng
    Đầu bịt lỗ châu mai
    Băng mình qua núi thép gai
    Ào ào vũ bão
    Những đồng chí chèn lưng cứu pháo
    Nát thân, nhắm mắt còn ôm...

    Điện Biên Phủ là đỉnh cao của cuộc chiến tranh nhân dân thần thánh, là cuộc chiến đấu toàn dân, toàn diện, có sự đóng góp sức lực và xương máu của cả nước. Nhà thơ đã ngợi ca điều đó trong những vần thơ kế tiếp: Và những chị, những anh đêm ngày ra tiền tuyến/ Mấy tầng mây gió lớn mưa to/ Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ/ Đèo Lũng Lô anh hò chị hát/ Dù bom đạn xương tan thịt nát/ Không sờn lòng không tiếc tuổi xanh... Và tác giả khẳng định:

    Hỡi các chị, các anh
    Trên chiến trường ngã xuống
    Máu của anh chị, của chúng ta không uổng
    Sẽ xanh tươi đồng ruộng Việt Nam
    Mường Thanh, Hồng Cúm, Him Lam
    Hoa mơ lại trắng vườn cam lại vàng!

    Hoa, quả của đất nước mãi còn từ máu và nước mắt, từ tuổi thanh xuân của những anh hùng, liệt sĩ Điện Biên, đó không chỉ là những lời an ủi mà là sự tôn vinh vĩnh hằng!

    Đoạn 5 (22 câu): Nhà thơ dành đoạn thơ này để mô tả kẻ thù, những kẻ thù trực tiếp và gián tiếp, những kẻ xâm lược mà kết cục cuối cùng là sự thất bại thảm hại. Lời thơ ở đoạn này thật rắn rỏi, quyết liệt chứng tỏ một tinh thần không khoan nhượng trước kẻ thù! Nhà thơ vốn tài hoa và dịu dàng là thế mà không ngần ngại dùng những từ nhân xưng thật mạnh mẽ và thấm thía: "Lũ" và "nó" và "chúng bay":

    Lũ chúng nó phải hàng, phải chết
    Quyết trận này quét sạch Điện Biên
    Quân giặc điên
    Chúng bay chui xuống đất
    Chúng bay chạy đường trời!
    ... Chúng bay chỉ một đường ra
    Một là tử địa, hai là tù binh?

    Những lời thơ ấy, không phải chỉ được viết ra sau khi chúng ta đã giành được chiến thắng; như một sự ăn theo, một tràng vỗ tay muộn mằn, mà nó hình thành ngay từ khi chúng ta quyết định đối đầu với Pháp ở Điện Biên Phủ. Niềm tin chiến thắng, niềm tin ở Đảng và Bác Hồ là động lực vô cùng to lớn để những chiến sĩ Điện Biên phất cờ chiến thắng trên hầm De Castries. Bức tranh hoành tráng này, nhà thơ vẽ trên núi rừng, sông suối của Điện Biên:

    Nghe trưa nay, tháng 5, mồng 7,
    Trên đầu bay thác lửa hờn căm
    Trông: Bốn mặt lũy hầm sụp đổ
    Tướng quân bay lố nhố cờ hàng
    Trông: Chúng ta cờ đỏ sao vàng
    Rực trời đất Điện Biên toàn thắng!

    Và thêm một lần nữa, nhà thơ reo lên:

    Hoan hô chiến sĩ Điện Biên!

    Đoạn 6. Chiến thắng lẫy lừng ấy của toàn dân tộc từ đâu mà ra, do đâu mà có? Trong phút lắng lại của những ngày vui dào dạt, nhà thơ nhớ đến Bác Hồ và nghĩ tới công lao của Bác cho trận quyết đấu lịch sử này. Bằng tám câu thơ lục bát, nhà thơ đã vẽ nên hình ảnh Bác kính yêu trong niềm vui của toàn dân tộc:

    Tiếng reo núi vọng sông rền
    Đêm nay chắc cũng về bên Bác Hồ
    Bác đang cúi xuống bản đồ
    Chắc là nghe tiếng quân hò quân reo
    Từ khi vượt suối băng đèo
    Ta đi, Bác vẫn nhìn theo từng ngày
    Tin về mừng thọ đêm nay
    Chắc vui lòng Bác giờ này đợi trông!

    Đọc những câu thơ reo vui ấy, tự nhiên ta giật mình! Ừ nhỉ, chiến thắng Điện Biên (7-5-1954) chỉ cách sinh nhật lần thứ 64 của Bác hơn mười ngày! Nhà thơ liên hệ ngay rằng, chiến thắng này là những bông hoa của toàn dân tộc gửi lên mừng thọ Bác: "Tin về mừng thọ đêm nay/ Chắc vui lòng Bác giờ này đợi trông!".

    Cũng trong đoạn thơ thứ 6 này, nhà thơ nhớ tới Thủ tướng Phạm Văn Đồng và phái đoàn ngoại giao Việt Nam ở Hội nghị Geneva. Tin chiến thắng Điện Biên sẽ làm cho chúng ta có được một tư thế mới trước kẻ thù:

    Tin đây Anh, Điện Biên Phủ hoàn thành
    Ngày mai vào cuộc đấu tranh
    Nhìn xuống bọn Bi đôn, Smít
    Anh sẽ nói: Thực dân, phát xít
    Đã tàn rồi!

    Và như thế, để chuyển sang phần kết của bài thơ mang vóc dáng một trường ca này. Ở đoạn cuối cùng, nhà thơ tuyên bố với thế giới rằng, chúng tôi, những người Việt Nam đã chiến thắng trong cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc mình. Và bài học Điện Biên này sẽ làm cho các dân tộc thuộc địa biết vùng lên giành quyền tự do, độc lập cho dân tộc mình. Nhà thơ khẳng định, chiến thắng Điện Biên Phủ đã chôn vùi chế độ thực dân cũ:

    Tổ quốc chúng tôi
    Muốn độc lập, hòa bình trở lại
    Không muốn lửa bom đổ xuống đầu con cái
    Nước chúng tôi và nước các anh
    Nếu còn say máu chiến tranh
    Ở Việt Nam, các anh nên nhớ
    Tre đã thành chông, sông là sông lửa
    Và trận thắng Điện Biên
    Cũng mới là bài học đầu tiên!

    Có thể nói, cùng với chiến thắng Điện Biên lịch sử, vang dội địa cầu, bài thơ Hoan hô chiến sĩ Điện Biên của nhà thơ Tố Hữu đã làm nên bức tượng đài sừng sững tạc vào năm tháng, tạo một mốc son trong tiến trình lịch sử văn học dân tộc nói chung và trong tiến trình thơ Tố Hữu nói riêng.

    (Kỷ niệm 50 năm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ), Hà Nội 2004 - Báo Văn Nghệ)
    …Âm nhạc như làm tan biến nỗi cô đơn, vơi đi ưu phiền… hãy để những giai điệu cảm xúc dắt ta
    đi lang thang khắp nơi trong cái vô hạn của không gian và thời gian…

Tag của Chủ đề này


SEO by vBSEO ©2011, Crawlability, Inc.